इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा आफ्नो संलग्नतालाई तिव्रता दिन जर्मनीलगायत भारतका युरोपेली साझेदारबीच बढ्दो सामुहिक चासोलाई स्वागत गर्दै भारत सरकारको विदेश सचिव हर्षवर्धन श्रृङ्लाले भारत–प्रशान्त मा नयाँ दिल्ली र बर्लिनको प्राथमिकतामा बहुपक्षीयता र कानुनको शासनलाई सुदृढीकरण गर्ने र सामुद्रिक चुनौतिविरुद्धको क्षमता निर्माणमा संयुक्त प्रयासका माध्यमबाट यस क्षेत्रमा सुरक्षासम्बन्धी विषयलाई समावेश गर्न सहयोगका लागि दुई देशबीच व्यापक सहयोग गर्न सकिने बताएका छ्न ।
शुक्रबार इन्डो-प्रशान्तमा इन्डो-युरोपेलीरजर्मन सहयोगको सम्भाव्यता शीर्षक भएको ओआरएफ-एनएमएफ-केएएस गोष्ठीमा श्रिंगलाले भने विश्वव्यापी मापदण्ड र अन्तरराष्ट्रिय कानूनमा आधारित स्वतन्त्र र खुला इन्डो-प्रशान्त क्षेत्रका लागि जर्मनीमा नयाँ गठबन्धन सरकारको प्रतिबद्धता लाई हामी खुसी छौं। भारत-प्रशान्तसम्बन्धी जर्मनीको दिशानिर्देशमा पहिचान गरिएका प्राथमिकताहरू विशेष गरी बहुपक्षीयवादलाई सुदृढ पार्दै, कानुन र प्रजातन्त्रको शासन, जलवायु संरक्षण, व्यापार र डिजिटलीकरण सुदृढ गर्ने बताए ।
यो कार्यक्रम अब्जर्भर रिसर्च फाउन्डेसन, नेसनल मेरिटाइम फाउन्डेसन र कोनराड-एडेनाउर-स्टिफ्टुङ्गको भारत कार्यालयद्वारा इन्डो-प्यासिफिकतर्फ युरोपेली र जर्मनीको धुरीको प्रतीकको रूपमा मुम्बईमा जर्मन फ्रिगेट बायर्नको आगमनलाई चिन्ह लगाउन आयोजित गरिएको थियो। भर्चुअल सिम्पोजियमका क्रममा श्रृङ्लाले यो पनि भने,अगाडि बढ्दै, हामी समुद्री डकैती र अन्य सामुद्रिक चुनौतीहरू विरुद्ध क्षमता अभिवृद्धिमा संयुक्त प्रयासमार्फत यस क्षेत्रको सुरक्षा मुद्दाहरू समावेश गर्न सहयोगको दायरा फराकिलो गर्न सक्छौं।
दुवै देशको राष्ट्रिय सुरक्षा हितमा असर पर्ने विषयमा भारतले जर्मनीसँगको सहकार्यलाई अझ प्रगाढ बनाउन सक्ने कुरामा जोड दिँदै श्रृङ्लाले सूचनाको नियमित आदानप्रदान, आपसी क्षमता अभिवृद्धि प्रयास, उत्कृष्ट अभ्यासको आदानप्रदान, आपसी सहकार्य मार्फत सहयोगलाई अझ प्रगाढ बनाउन सकिने बताए। बहुपक्षीय फोरमहरूमा कानूनी सहायता र सहयोग।भारतले यस वर्ष तेस्रो आतंकका लागि पैसा छैनू सम्मेलनको आयोजना गर्दैछ, र हामी यस महत्त्वपूर्ण पहलमा जर्मनीबाट सहभागिताको लागि तत्पर छौं, श्रीङ्लाले थपे।
साथै, उनले इन्डो–प्यासिफिक भौगोलिक संरचना मात्र नभएर विश्व राजनीति र विश्व अर्थतन्त्रको नयाँ केन्द्रबिन्दु भएको बताए । “विश्वको ६० प्रतिशत जनसङ्ख्या, विश्वव्यापी आर्थिक उत्पादनको २/३ भाग र आधाभन्दा बढी विश्वव्यापी व्यापार यसको सामुद्रिक जलमार्गबाट हुने गरेको छ,” श्रीङ्लाले भने, “राजनीतिक रूपमा इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रको महत्त्व, सुरक्षा र आर्थिक सर्तहरू कुनै पनि देशमा गुमेको छैन। भारतका लागि यो क्षेत्र ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, सामुद्रिक र आर्थिक सम्बन्धले सुदृढ भएको शताब्दीयौंदेखि प्रमुख महत्त्वको रहेको छ।
भारतले इन्डो-प्यासिफिकलाई स्वतन्त्र, खुला, समावेशी क्षेत्रको रूपमा हेर्छ, जसले सबैलाई प्रगति र समृद्धिको साझा प्रयासमा समेट्छ भन्ने कुरामा जोड दिँदै श्रृङ्लाले भने कि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले यो दृष्टिकोणलाई एक कार्यकालमा समेटेका छन् – सागर, जुन सुरक्षाको लागि खडा छ। र क्षेत्र मा सबैको लागि वृद्धि। धेरै भारतीय भाषाहरूमा सागर शब्दको अर्थ महासागरू हो।
उनले यो पनि उल्लेख गरे कि भारतले हाम्रो साझा समृद्धि र सुरक्षाको लागि हामीले वार्ताको माध्यमबाट क्षेत्रको लागि साझा नियममा आधारित व्यवस्था विकास गर्न आवश्यक छ भन्ने विश्वास गर्दछ।
“यस्तो आदेशले सार्वभौमसत्ता र क्षेत्रीय अखण्डताका साथै सबै राष्ट्रको समानताको सम्मान गर्नुपर्छ,” श्रृङ्लाले भने, “यस्तो आदेशले सबै देशहरूलाई समुद्र र हावामा साझा ठाउँहरू प्रयोग गर्न, निर्बाध व्यापारमा संलग्न हुन र अन्तर्राष्ट्रिय कानून बमोजिम शान्तिपूर्ण रूपमा विवादहरू समाधान गर्छ।
हाम्रा दुई छिमेकीहरू बंगलादेश र म्यानमारसँगको हाम्रो सामुद्रिक सीमाको सीमांकनमा अन्तर्राष्ट्रिय न्यायाधिकरण फर द ल अफ द सी (ITLOS) को फैसलालाई सम्मान गर्ने र स्वीकार गर्ने भारतको रेकर्डले आफैं बोल्छ भनी श्रृङ्लाले भने। युरोप र इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रहरू बलियो व्यापार र लगानी सम्बन्धको माध्यमबाट घनिष्ठ रूपमा जोडिएका छन् भनी उल्लेख गर्दै, श्रृङ्लाले भने कि इन्डो-प्यासिफिकको विकासले युरोपेली अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्छ किनभने हालैको आपूर्ति श्रृंखला अवरोधको प्रभाव सबैले महसुस गरे।
“दिगो विकास, वातावरण संरक्षण र जलवायु परिवर्तनका विश्वव्यापी चुनौतिहरू यस क्षेत्रमा बढी तीव्र छन्,” श्रृङ्लाले भने, “तिनीहरूलाई आर्थिक निर्भरता र ऋणको जालमा नभई सम्बन्धलाई प्रवर्द्धन गर्ने सहयोगी प्रयासबाट मात्र सम्बोधन गर्न सकिन्छ।” ‘त्यसैले यस क्षेत्रको सुरक्षा र स्थायित्वका लागि क्षेत्र बाहिरका मुलुकलगायत सबै मुलुकले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नुपर्छ भन्ने हाम्रो विश्वास छ,’ श्रीङ्लाले थपे। (एएनआई)
