जोडिनुहोस
  • होमपेज
  • प्रचण्डले भारतका लागि कम्फरटेबल हुने राजनीति गरेको प्रष्ट भयोः जेएन थपलिया

प्रचण्डले भारतका लागि कम्फरटेबल हुने राजनीति गरेको प्रष्ट भयोः जेएन थपलिया

जेएन थपलिया चितवनको कम्युनिस्ट आन्दोलनको एक चिरपरिचित नाम हो । विगतमा नेकपा एमाले चितवनको अध्यक्षको भूमिका निभाउनुभएका थपलिया अहिले नेकपा (ओली समूह)का केन्द्रिय सदस्य तथा वाग्मती प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलको राजनीतिक सल्लाहकार हुनुहुन्छ । उहाँसँग सञ्चारपत्र दैनिकले समसामयिक राजनीतिक विषयमा संवाद गरेको छ । प्रस्तुत छ अन्तरवार्ताको सम्पादित अंशः

पछिल्लो समयमा संसद पुनःस्थापना भएपछि नेपालको राजनीतिमा केपी ओली नेतृत्वको नेकपा र सरकारलाई समस्या भएको हो ?

खासै असजिलो भएको जस्तो मलाई लागेको छैन । कहिलेकाहीँ के हुन्छ भने अपेक्षित कुरा अनपक्षित हुँदा त्यस्तो लाग्न सक्छ । अहिले सर्वाेच्च अदालतको फैसलापछि मानिसले महसुस गरेका छन् । त्यस्तो स्थिति होइन । मुलतः हिजो पनि प्रधानमन्त्री ज्युको वाध्यात्मक स्थिति पनि थियो । पार्टीमा र सरकारमा काम नै गर्न नदिने अवस्था रहेको थियो । राष्ट्रिय मुद्दाहरुमा बारम्बार असजिलो पारिरहने अवस्थामा संसदीय प्रणालीमा बहुमत प्राप्त सरकारले काम गर्न नपाएपछि जनतामा जानुपर्ने अवस्था रहन्छ । त्यसको विकल्प हुँदैन र हुनु हुँदैन पनि । त्यो स्थिति भइसकेपछि उहाँले यो संवैधानिक कदम चालेकै हो ।

संवैधानिक फैसला गर्ने सर्वाेच्च अदालत नै भएकोले त्यसप्रति हामीले चाहेर वा नचाहेर सम्मान गर्नुपर्ने स्थिति रहन्छ । त्यो सर्वाेच्च अदालतको फैसला के आयो भन्दा पनि अबको राजनीति कसरी अगाडि बढ्छ भन्ने विषय बढी महत्वपूर्ण हुन्छ ।

अब कसरी अगाडि बढ्छ त देशको राजनीति ?

 म तपाईंको मिडिया मार्फत् के अनुरोध गर्न चाहन्छु भने कमरेड प्रचण्डको हिजो एउटा अन्तरवार्ता आयो । त्यसले के देखायो भने उहाँले अहिलेसम्मको सम्पूर्ण प्रक्रिया पार्टी भित्रको र बाहिरको जुन खालको आन्दोलन या विभिन्न खालको झमेला सिर्जना गर्नुभयो । त्यो उहाँकै शब्दमा भारतको कम्फर्टका लागि गरिएको हो । उहाँकै शब्दमा जे जति हामी गर्दै छौँ अहिले भारतलाई सहज हुने हिसाबले नेपाली कांग्रेस, मधेसवादी दलहरु र हामीले सरकार बनाएपछि भारतलाई सहज हुन्छ भन्ने जुन ढङ्गले बोल्नुभयो । वास्तवमा हिजोबाट उहाँप्रति सम्मान घढ्दै गएको छ । किनभने यस्तो शीर्षस्थ नेता जसले १० वर्षे जनयुद्ध ग¥यो । एउटा हलचल ल्यायो । उहाँले भारतका लागि कम्फरटेबल हुने राजनीति गर्नुभएको रहेछ । चिज त क्लियर भयो । यो नेपालमा अस्थिरता पैदा गर्ने र सुखी नेपाली समृद्ध नेपाल बनाउने जुन अभियान थियो । केपी ओलीको नेतृत्वमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको नेतृत्वमा भइरहेको थियो । त्यो कुरालाई अवरोध खडा गर्ने त उहाँको नियोजित योजना रहेछ भन्ने कुरा भयो ।

अब यो नियोजित योजना उहाँको फेल खायो । उहाँले जुन ढङ्गको सम्मानित प्रधानमन्त्री केपी ओलीलाई कर्नर बनाएर उहाँ अगाडि जान खोज्नुको मतलब नेपालको प्रगति, उन्नती उहाँहरु चाहनुहुँदो रहेनछ भन्ने कुरा क्लियर भयो । यसबाट हामीले धेरै पर जानु परेन । सैद्धान्तिक ढङ्गबाट पनि उहाँ विचलनमा आएको देखियो । वैचारिक हिसाबमा उहाँमा स्खलन आएको देखियो । अर्काे परराष्ट्र नीतिमा पनि उहाँको स्खलन आएको त क्लियर छ । हामीले कुनै बनावटी आरोप लगाएको होइन कि फेरि आफ्नै शब्दमा भारतको लागि कम्फर्ट हुन्छ । हामीले बनाएको सरकार भन्ने वित्तिकै उहाँहरु वैचारिकरुपमा त्यसै स्खलन हुनुभयो ।

अहिलेको यो सरकारलाई गिराउन, ढाल्न र अलोकप्रिय बनाउनको लागि प्रत्यक्षरुपमा भारतको संलग्नता छ भन्न खोज्नु भएको हो ?

हो । एकदम । संलग्नता भनेको मैले । प्रचण्ड जीले जुन भन्नुभयो यसले के देखाउँछ भने उहाँको आफ्नो जनताप्रतिको विश्वास, राष्ट्रप्रतिको बफादार, कम्युनिस्ट आन्दोलनप्रतिको लगाव रहनेछ । उहाँमा स्खलन आएको भन्ने कुरा प्रष्ट भएको छ । यो भन्दा उहाँका व्यवहारबाट हेर्दै जानुपर्ने कुराहरु छन् । यसमा मैले यति नै भन्न चाहेँ ।

अहिले प्रधानमन्त्रीइतरका समूहहरुको गठजोड, गठबन्धनले संसदीय अभ्यासमा जोडघटाउहरु जसरी आइरहेको छ । यसले गर्दाखेरी केपी ओली नेतृत्वको सरकारलाई केही सोच्नुपर्ने अवस्था वा बहुमतको खेलमा गएको हो ?

मैले तपाईंको प्रश्न बुझेँ । मलाई त्यस्तो पनि लाग्दैन । जब केपी ओलीको लामो राजनीतिमा खास गरी बाम आन्दोलनमा जुन ढङ्गले अगाडि बढ्यो । चाहे उहाँ पार्टी भित्र विपक्षमा होस् वा सत्तामै बस्दा होस् । नेपालको राजनीति र वामपन्थी आन्दोलनमा मात्र होइन । सिङ्गो नेपाली राजनीति केपी ओलीको वरिपरी घुमिरहेको छ । हिजो त्यो चिज स्वर्गीय जननेता मदन भण्डारीको वरिपरी घुमिरहेको थियो । हिजो गिरिजाप्रसाद कोइरालाको बीचमा घुमिरहेको हुन्थ्यो भने अहिलेको यो २१औँ शताब्दीको सुरुआतको अवस्थामा राष्ट्रियस्तरमा वा अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा के) ीओलीकै सेरोफेरोमा घुमिरहेको छ । अबको राजनीति फेरि केपी ओलीले वास्तवमा जे चाहनुहुन्छ त्यही हुन्छ ।

फेरि पनि केपी ओलीलाई प्रधानमन्त्री बन्नुहुन्छ भन्ने कुरा हो ?

त्यसको विकल्प नै छैन । अब नेपालको राजनीतिमा त्यो गणितीय हिसाबमा संविधानका हिसाबले अहिलेको जुन राजनीतिक परिदृश्य र खासगरी बामदेवले जुन खालको किचलो सुरु गर्नुभयो । त्यसबाट नै नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी भद्रगोल भएको अवस्था हो । राष्ट्रिय संरचनामा मात्र हो । तल त्यस्तो छैन । कहिले चार र कहिले पाँचको हिसाबमा किचलो त उहाँले सुरु गर्नुभयो । त्यो किचलो सुरु गर्ने वित्तिकै एउटा हिनताबोधमा रहनुभएको माधव कमरेडलाई पनि आत्मबल बढ्यो र सत्ताप्रतिको हठास प्रधानमन्त्री हुने लालसा प्रचण्डमा आउनुको पछाडिको कारणको सुरुवात त वामदेव हो ।

वामदेव गौतमले जुन खालको सुरुवात देखाउनुभयो । त्यसबाट पनि यी धेरै कुराहरु आए । सुरुआत त उहाँनै हो । त्यसपछिका दिनमा जुन परिपक्कता प्रचण्ड र माधव कमरेडमा हुनुपर्ने थियो । त्यो भएन । अहिले वामपन्थीहरुको दुई तिहाईको सरकार हुँदाहुँदै वामपन्थी विपरित शक्तिहरुसँग गएर म प्रधानमन्त्री बन्दिन भन्नु भनेको कति लाजमर्दाे कुरा हो ।

नेपाली जनताले राम्रोसँग नियालेका छन् । हेरेका छन् । त्यसको हिसाबकिताब राम्रैसँग गरेका छन् । भविष्यमा गर्ने छन् । त्यसबाट के देखिन्छ भने प्रचण्ड कमरेड र माधव कमरेडले जतिसुकै कोलाहल मच्चाए पनि या लड्डु बाँडेर खाए पनि स्थिति के हुन्छ भने फेरि पनि अबको राजनीति भनेको केपी ओलीकै वरिपरी जान्छ र मलाई लाग्छ बहुमतको प्रधानमन्त्री केपी ओली नै हुनुहुन्छ भन्नेमा मेरो अध्ययन छ ।

 संसदीय दलमा केपी ओली अल्पमतमा हुनुहुन्छ भन्ने छ नि ?

दुई चार दिनमा तपाईं हेर्दै जानुहोस् । उहाँको बहुमत आउँछ । यो राष्ट्रको समृद्धि, प्रगति, जनताको समृद्धिका लागि र कम्युनिस्ट आन्दोलन बलियो बनाउनुपर्ने अहिलेको घडीमा उहाँको आवश्यकता रहन्छ । सिङ्गो राष्ट्रलाई एकजुट बनाउनुपर्ने लिम्पियाधुरादेखि लिएर सारा सिमानाको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने । अब परिपक्क परराष्ट्र सम्बन्ध कायम राख्नुपर्ने र त्यसलाई दरो ढङ्गबाट अगाडि बढाउनुपर्ने समयमा, सिङ्गो राष्ट्रलाई एकजुट बनाउनुपर्नेमा यस्तो विखण्डन, वितृष्णा पैदा गर्ने जुन चिज भएको छ । यसका पछाडि चाहे माननीयहरु पनि लाग्नु हुँदैन र सिङ्गो देशका जनता पनि लाग्दैनन् ।

यो सर्वाेच्च अदालतको फैसला अगाडि देशव्यापीरुपमा जनताले देखाएको प्रदर्शन, जनताले केपी ओलीप्रति देखाएको सम्मान, सद्भावबाट के देखिन्छ भने वास्तवमा एउटा परिपक्क नेता केपी ओली नै हुनुहुन्छ । उहाँले सबैलाई समेटेर अगाडि लिएर जानुपर्छ भन्ने कुरामा हामी ढुक्क छौँ । यो भन्दा विकल्प छैन । केपी ओली भन्दा अर्काे विकल्प अहिले प्रधानमन्त्रीमा छैन । जतिसुकै खेल खेलेपनि एउटा कुरा त्यो र अर्काेकुरा ढिलो चाँडो केपी ओलीले हिजोको निर्वाचन त्यसै घोषणा गरिएको होइन । यो संसद त्यसै विघटन गरिएको थिएन । यो खेल फेरि पनि सुरु भयो । फेरि पनि एक दुई चरण संसद् सञ्चालन हुने वित्तिकै अब संसदमा त्यसको जोडघटाउन शुरु हुन्छ । मलाई लाग्छ त्यो जोडघटाउमा मलाई लाग्छ माननीयहरु र राष्ट्रभक्त माननीयहरु, देशलाई बरबादतिर धकेल्न नचाहने माननीयहरु वास्तवमा केपी ओलीकै नेतृत्वमा अगाडि जानुहुन्छ ।

नेकपा औपचारिकरुपमा विभाजन भएको छैन । यद्यपि अनौपचारिकरुपमा विभाजन जस्तो छ । यही अवस्थामा पार्टी फेरि एकीकरण भएर अगाडि जाने अवस्था छ कि छैन ?

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको एकताको विकल्प नै छैन । एकता हुन्छ । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको एकता भनेको केपी ओलीलाई बाहिर राखेर होइन । केपी ओलीकै नेतृत्वमा नेकपा एउटै हुन्छ । तपाईं लेखेर राख्नोस् । त्यो भन्दा विकल्प नै छैन । अहिले कम्युनिस्टहरु दुई तिहाई जनताले दिएको कुरा अहिले फुटेर अलग हुने स्थिति छैन । केपी ओलीलाई बाहिर राखेर कोही जान्छ भनेर त्यो चोइटिएर जाने चिज हो । त्यसरी हुन सक्दैन । यसमा क्लियर कुरा छ ।

प्रदेश सरकारको अवस्था के हुन्छ अहिलेको स्थितिमा ?

केन्द्रीय संरचना वा केन्द्रीय सरकारको व्यवस्थापन नभइकन तल व्यवस्थापन हुँदैन । माथि जसरी जान्छ तल त्यसरी नै जाने हो ।

अहिलेको अवस्थामा प्रदेश सरकार ढल्ने अवस्थामा छैन ?

 छैन । माथि ढल्यो भने तल पनि ढल्छ । मलाई लाग्छ माथि त्यसरी फेरबदल आउने कुरा छैन । त्यसकारण तल प्रदेशको कुरा पनि माथिकै केन्द्रीय नीतिले निर्धारण गर्ने हो । अहिले तल माथि हुँदैन ।

जिल्लामा प्रधानमन्त्री केपी ओलीले नेतृत्व गर्नुभएको नेकपाको अवस्था कस्तो छ ?

 मैले दुई, तीनवटा कार्यक्रममा भाग लिएँ । अस्वस्थ हुँदाहुँदै पनि के देख्छु भने केपी ओली नेतृत्वको कम्युनिस्ट पार्टीप्रतिको आस्था र विश्वास व्यापकरुपमा बढेको छ । असल कम्युनिस्टहरु लामो समयदेखि कम्युनिस्ट आन्दोलनमा लागेका र वैचारिक मानिसहरु, वर्गीय मानिसहरु वास्तवमा कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई सच्चा ढङ्गबाट माया गर्ने मानिसहरुको पङ्क्ति तल्लो तहमा घनिभूत ढङ्गबाट अगाडि बढेको छ । मजदुर, किसान, श्रमजीवी जनताहरु सबैले वास्तवमा केपी ओलीको जुन यहाँको नेतृत्व छ । त्यसप्रति गोलबन्द भइरहेका छन् ।

लोथर, माडीदेखि इच्छाकामना सबैतिर व्यापक ढङ्गले संगठन विस्तारको काम पनि अगाडि बढेको छ । इमान्दार साथीहरु फेरि पनि अलमल परेर प्रचण्ड माधव नेपाल तिर गएका साथीहरु हामीतिर नै आउनुहुनेछ भन्ने कुरामा हामी विश्वस्त छौँ । हामी फेरि पनि आह्वान गर्न चाहन्छौँ । कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई विभाजन गरेर हुँदैन । कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई यस्तो बीचमा छाड्ने होइन । गन्तव्यमा पु¥याउनुपर्छ । वास्तवमा एशिया र विश्वमै एउटा नमुनाको रुपमा भिन्न खालको कम्युनिस्ट आन्दोलन भइरहेको छ । त्यसलाई बचाइरहनको लागि र जनताको बहुदलीय जनवादको जुन खालको स्प्रिट छ । जुन खालको ध्येय हो । त्यो पूरा गर्नका लागि पनि कम्युनिस्टहरु एकजुट हुनुपर्छ । एक अर्कामा गाली गलौज गर्ने एक अर्कामा निषेध गर्ने काम बन्द गरेर सबै कम्युनिस्टहरु एकजुट हुनुपर्छ । त्यो केपी ओलीको नेतृत्वमामा सबै श्रद्धेय कमरेडहरु एकजुट भएर अगाडि बढ्नुपर्छ भन्ने मलाई लाग्छ ।

चितवनका केही संघीय संसदहरु अर्काे प्रचण्ड नेपाल समूहमा हुनुहुन्छ । यसले गर्दा यहाँको राजनीतिमा केही प्रभाव पार्दैन ? के छ ? के पाउनुभएको छ ?

नेताहरु कोही अलमलमा पर्छन् कोही सपना बाँडिएका हुन्छन् । कोही तपाईंको एउटा लिगेसीका आधारमा पनि हुन्छ । तर, चितवनको हकमा सबै कुरा संग्लिएर बेलैमा नेताहरुले सोच्नुपर्छ । चितवनका सांसदहरुले बेलेमा आफूले सोच्नु भएन भने जनताले बीच बाटोमा छाड्नेछन् । मैले देखेको कुरा यही हो । किनभने एउटा लिगेसी छ चितवनमा भने त्यो जनताको बहुदलीय जनवादको लिगेसी छ । चितवन भनेको पुराना क्रान्तिकारीहरुको थलो हो । त्यसमा मलाई लाग्छ म आशा गर्छु सबै श्रद्धेय कमरेडहरुले, अहिले केपी इतर भएका कमरेडहरुले पनि माथिल्लो तहबाट सोचेरसही बाटोमा आउनुहुनेछ । नमिलेका कुरा कतिपय मिलाउँदै जाने हो । एउटै ठाउँमा बसेपछि केही कुरा तलमाथि हुन सक्छ । ती कुरालाई सुधारेर आलोचना र आत्मालोचनाका साथ कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई हाक्नका लागि म सबैसँग आग्रह गर्न चाहन्छु । जुन हिजोका कुरा, बैरीहरुलाई हँसाउने कुरा, जनतालाई दुःखी बनाउने कुरा, जनतालाई रुवाउने कुरा कोही कतैबाट केही नाममा पद अस्थायी चिज हो । पद आउँछ जान्छ । तर, जीवन र कम्युनिस्ट जीवन, नेपाली समाजलाई बदल्ने जुन कम्युनिस्ट घोषणापत्र छ जुन आचरण छ । यस ढङ्गले अगाडि बढ्नुपर्छ ।

आम नेता कार्यकर्ताहरुलाई तपाइँ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको एउटा जिम्मेवार नेताको हैसियतले के भन्न चाहनुहुन्छ ?

 म सबै दाजुभाइ दिदीबहिनीहरुलाई खासगरी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका साथीहरुलाई र आवद्ध नेता तथा कार्यकर्तालाई, विपक्षी साथीहरुलाई के अनुरोध गर्न चाहन्छु भने यो एक्काइसौँ शताब्दीको नेपाल र नेपाली जनताको स्वर्णीम अवसर प्रदान गरेको छ । त्यसले हामीलाई भूकम्पपछि र कोभिड–१९ ले जुन खालको अवस्था सिर्जना ग¥यो त्यसलाई हामीले सुधार गरिसकेका छौँ । कोभिडले मानव जीवनमा नै ठूलो धक्का दिएको छ । यो परिस्थितिमा हामीले अहिले नयाँ ढङ्गले यहाँको विकास, औद्योगिकीकरण र रोजगारीको व्यवस्था गर्न, उत्पादन वृद्धि गर्न, अन्तर्राष्ट्रियरुपमा हाम्रो आर्थिक वृद्धिदर अगाडि बढाउने जुन अवसर छ । त्यसमा केही निहुँमा त्यो पदका लागि घात गरिनु हुँदैन ।

कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई एक ढिक्का बनाएर अगाडि लानुपर्छ । त्यसका लागि अस्थायीरुपमा केही छन् भने चाँडो भन्दा चाँडो महाधिवेशन गरेर त्यसका लागि पदाधिकारीहरु बनाउनुपर्छ । आकांक्षीहरुका कुरा पूरा हुन सक्छ । निर्वाचन ढिलो र चाँडो हुन्छ । अस्थिरतामा पर्न सक्दैन । अब भावी दिनमा तमाम कम्युनिस्ट पार्टीका कार्यकर्ताहरुलाई अनुरोध गर्न चाहन्छु । यो अहिलेको विषम परिस्थितिमा हतारिनु हुँदैन । अत्यन्त असहमता हुन जरुरी पनि छैन । एकताबद्ध भएर नेपाली जनताको चाहना पूरा गर्न हामी सबैले आआफ्नो ठाउँमा बढो इमान्दारितापूर्वक अगाडि बढ्नुपर्छ ।

तपाइको प्रतिक्रिया दिनुहोस्

Your email address will not be published. Required fields are marked *

हामी तपाईंको इमेल अरू कसैसँग साझा गर्दैनौं।

प्रचलन खबर

धेरै टिप्पणी गरिएका